رئیس اتاق کرمان ۲۷ خردادماه ۱۴۰۵ در نشست کارگروه تخصصی کارشناسی دبیرخانه شورای گفتوگوی استان کرمان بیان کرد: بسیاری از تصمیمات و برنامهریزیهای استان از نبود اطلاعات دقیق و قابل اتکا متأثر بوده و ایجاد مرکز داده میتواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت تصمیمسازی و سیاستگذاری ایفا کند.
سیدمهدی طبیب زاده، در این نشست با موضوع”جمع بندی راهکارهای ایجاد بسترهای ارتقای حکمرانی داده محور در استان”با بیان اینکه اتفاق نظری در استان برای ایجاد مرکز دادههای استانی و استقرار نظام تصمیمگیری مبتنی بر داده، اظهار کرد: ایجاد و توسعه یک نظام جامع دادهای با چالشهای متعددی از جمله مسائل فرهنگی، ساختاری، تجهیزاتی و ملاحظات مربوط به محرمانگی اطلاعات روبهرو است و به همین دلیل، اجرای آن نیازمند برنامهریزی دقیق، همکاری مستمر دستگاههای مختلف و پیگیری بلندمدت خواهد بود.
وی بر ضرورت طراحی ساختاری چابک، پایدار و مستقل از اشخاص و تغییرات مدیریتی تأکید کرد و افزود: موفقیت و تداوم فعالیت این مرکز مستلزم برخورداری از یک مدل اقتصادی مناسب و پایدار است تا بتواند ضمن تولید و تحلیل دادههای باکیفیت، از پایداری عملیاتی نیز برخوردار باشد. طبیب زاده، با اعلام آمادگی اتاق کرمان برای مشارکت در طراحی ساختار اجرایی، تسهیل تعامل میان ذینفعان و بهرهگیری از ظرفیتهای موجود در استان، بر اهمیت همافزایی میان دستگاههای اجرایی، بخش خصوصی و نهادهای تخصصی تأکید کرد.
طبیب زاده، با بیان اینکه شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی میتواند بستری مناسب برای آغاز فرایند رسمی پیگیری ایجاد مرکز داده در استان باشد، ادامه داد: طرح موضوع در شورای گفتوگو نباید بهعنوان پایان مسیر تلقی شود، بلکه میتواند نقطه آغاز شکلگیری یک فرایند منسجم برای بررسی ابعاد مختلف موضوع، جلب مشارکت دستگاههای مرتبط و ایجاد سازوکارهای لازم برای پیشبرد آن باشد.
ضرورت پرهیز از رویکردهای تکلیفی و اجباری در پلتفرم داده استان
در ادامه رئیس مرکز مطالعات و پژوهشهای اقتصادی اتاق کرمان با اشاره به تجربه اجرای پنجره واحد سرمایهگذاری در سالهای گذشته، اظهار کرد: با توجه به این تجربه پیشنهاد می شود مخاطبان و کارکردهای پلتفرم داده استان به دو بخش تفکیک شود؛ بخش نخست شامل دولت و حاکمیت است که از دادهها برای تصمیمسازی و سیاستگذاری استفاده میکند و بخش دوم شامل کسبوکارها و فعالان اقتصادی است که حاضرند برای دریافت دادههای معتبر، تحلیلشده و دارای ارزشافزوده هزینه پرداخت کنند.
بتول علیزاده، ایجاد یک بازارگاه داده را راهکار مناسب دانست و تأکید کرد: در این مدل، تمرکز نباید بر رویکردهای تکلیفی و اجباری باشد، بلکه باید امکان رقابت میان تحلیلگران و تولیدکنندگان داده فراهم شود تا هر فرد یا مجموعهای که بتواند ارزش افزوده بیشتر با هزینه کمتر ایجاد کند، خدمات خود را ارائه دهد.
وی با ارائه پیشنهاد طراحی ساز و کاری که در آن، تولیدکننده یا تحلیلگر داده تنها در نخستین عرضه یک داده یا تحلیل، امکان کسب درآمد داشته باشد، خاطرنشان کرد: موفقیت چنین سامانهای منوط به درک دقیق نیاز بازار و طراحی مبتنی بر تقاضای واقعی است؛ بهگونهای که کاربران دقیقاً مشخص کنند چه دادهای نیاز دارند و دستگاههای اجرایی نیز بر همان اساس دادههای خود را ارائه و بهروزرسانی کنند.
ایجاد مرکزداده های باز در کرمان اقدامی ملی و بزرگ است
مشاور معاون اول رئیسجمهور نیز که به صورت مجازی در جلسه حضور داشت، گفت: موضوع ایجاد پلتفرمهای جامع داده در کشور یکی از مسائل بنیادین و در عین حال چالشبرانگیز در سطح ستادهای ملی حوزه هوش مصنوعی است که تاکنون به دلیل تعارضات نهادی میان دستگاهها، بهویژه در زمینه مالکیت و محرمانگی دادهها و همچنین نبود زیرساختهای یکپارچه اشتراکگذاری، به مرحله تحقق کامل نرسیده است؛ از این رو در صورت موفقیت این طرح در استان کرمان، میتوان آن را یک اقدام بزرگ و در مقیاس ملی تلقی کرد.
فرشید گلزاده، با واقعبینانه توصیف کردن ابعاد فنی و اجرایی پروژه، خاطرنشان کرد: تجربه کشورهایی نظیر دبی، قطر و سنگاپور نشان میدهد ایجاد چنین پلتفرمهایی مستلزم سرمایهگذاریهای بسیار سنگین در مقیاس دهها تا صدها میلیون یورو و ایجاد زیرساختهای گسترده و پیچیده بوده است؛ بنابراین پروژه ذاتاً سنگین و بلندمدت است، اما این موضوع نباید مانع آغاز آن شود.
وی بر ضرورت تدوین یک نقشه راه دقیق همراه با مسیر اجرایی شفاف تأکید کرد و افزود: پیشبرد چنین طرحی نیازمند استقرار یک تیم اجرایی-مشاورهای توانمند است که بهصورت میدانی در کنار سازمانها حضور یافته و فرایندهای آمادهسازی، استانداردسازی، ایجاد کاتالوگهای داده و برقراری ارتباطات فنی را بهصورت عملیاتی راهبری کند.
گلزاده، نقش اتاق بازرگانی را به عنوان نهاد هماهنگکننده و تسهیلگر سرمایهگذاریها بسیار تعیینکننده ارزیابی و خاطرنشان کرد: در صورت تدوین یک طرح جامع و استاندارد، امکان بهرهگیری از منابع معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری وجود خواهد داشت.
اتاق کرمان مناسب ترین نهاد برای هم افزایی در طراحی مرکز داده استان است
مدیر شرکت مخابرات استان کرمان نیز در این نشست، با تأکید بر ضرورت طراحی دقیق ساختار و فرایندهای اجرایی طرح، اظهار کرد: پس از طراحی ساختار و فرایندها، میتوان درباره منابع تأمین داده، نحوه تولید و تحلیل اطلاعات و خروجیهای مورد نیاز تصمیمگیری کرد. حسین ساجدی فر، با ابراز امیدواری برای طراحی مدلی بومی و متناسب با شرایط استان کرمان برای ایجاد مرکز داده، گفت: اتاق بازرگانی مناسبترین نهاد برای ایجاد همافزایی میان بخشهای مختلف و هدایت این فرایند است.
وی با اشاره به تجربیات موجود در داخل و خارج از کشور در حوزه حکمرانی و تحلیل داده، از “مدرسه حکمرانی شهید بهشتی” بهعنوان یکی از نمونههای موفق داخلی یاد کرد و افزود: این مجموعه طی سالهای اخیر با بهرهگیری از کارگروههای تخصصی متعدد، فعالیتهای گستردهای را در حوزه حکمرانی حاکمیتی دنبال کرده است.
ساجدی فر، با بیان اینکه برخی شرکتهای دانشبنیان فعال در حوزه تحلیل داده و پایش فضای مجازی توانستهاند با اتکا به تحلیل حرفهای دادهها، به مدلهای درآمدی پایدار و موفق دست یابند، تصریح کرد: پیشنهاد می شود فرایند شکلگیری مرکز داده و تحلیل اطلاعات استان بهصورت تدریجی، مرحلهبهمرحله و مبتنی بر کار کارشناسی پیش رود و از هرگونه شتابزدگی در تصمیمگیری و اجرا پرهیز شود.
گفتنی است، در این نشست مقرر شد، پیشنهاد “راه اندازی مرکز دادههای باز استان” به همراه اقدامات اجرایی، به منظور ایجاد بستر ارتقای حکمرانی داده محور در استان در جلسه شورای گفتوگوی کرمان مطرح شود.