سومین جلسه کارشناسی هشتاد و هفتمین شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان کرمان به منظور جمع بندی پیشنهادات ارائه شده در راستای توسعه صنایع خلاق در استان، با حضور رئیس اتاق کرمان، نمایندگان سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، اداره کل آموزش فنی و حرفه ای، اداره کل فرهنگ و ارشاد و اسلامی، جمعی از فعالان اقتصادی، پژوهشگران، تشکل‌های اتاق بازرگانی، کمیسیون گردشگری و صنایع دستی اتاق و مرکز مطالعات و پژوهش‌های اقتصادی اتاق برگزار شد.
رئیس اتاق کرمان در این نشست به مفاهیم و موضوعات نو که آشنایی چندانی نسبت به آنها وجود ندارد، اشاره کرد و گفت: بر اساس آمار اشتغال در سال گذشته حدود 60 هزار نفر شغل ایجاد شده و حدود 40 هزار نفر بیکار شده اند و این مسئله فشار زیادی را به صندوق های بیمه بیکاری وارد کرده است.
سیدمهدی طبیب زاده افزود: این در حالی است که خالص اشتغال حدود 20 هزار نفر است و از این مقدار 0.6 درصد فارغ التحصیلان دکترا، 2.2 درصد کارشناسی ارشد و 10 درصد کارشناسی و بیش از 83 درصد اشتغال دیپلم و زیر دیپلم بوده است. (70 درصد از 83 درصد، شغل های خود اشتغالی غالباً منجر به شکست خواهند شد.)
وی ادامه داد: استان کرمان با جایگاه اول در سرمایه گذاری، ظرفیت اشتغال مناسبی را ایجاد نکرده و بیش از 60 درصد بیکاران استان دارای تحصیلات کارشناسی و کارشناسی به بالا هستند. طبیب زاده، بیان کرد: این امر موجب مهاجرت نسل تحصیل کرده و باهوش، و به تبع آن به تدریج تقلیل هوشی و اثرات اجتماعی و اقتصادی را در پی خواهد داشت.
وی اظهار کرد: این مباحث را مطرح تا زنجیره های مفقوده در صنایع و اشتغال استان تکمیل شود و ظرفیت اشتغال برای فارغ التحصیلان را فراهم نماییم. رئیس اتاق کرمان خاطرنشان کرد: صنایع خلاق نیز موضوعی نو است که بهره وری روشنی دارد و می تواند در رشد اقتصادی موثر باشد.
طبیب زاده، در ادامه سخنان خود مواردی را مانند ارائه تعریفی از صنایع خلاق، تبیین ضرورت و اهمیت توجه به صنایع خلاق، تبیین ظرفیت اشتغال ایجاد شده برای فارغ التحصیلان، ارزش افزوده تولید شده و نقش آن در رفع مشکلات استان، ارائه تجارب موفق کشورها نظیر استرالیا، کره، مالزی، اندونزی و غنا، ارائه پیشنهادات کلیدی جمع بندی شده در راستای فراهم ساختن بستر توسعه صنایع خلاق، ارائه مدل تامین مالی برای صنایع خلاق و نوآور و دعوت از مشاور معاونت علمی و فناوری برای تبیین سیاست های حمایتی و قانونی از صنایع خلاق بر اساس قوانین و مقررات و برنامه های معاونت مطرح کرد.
در ادامه این نشست معاون صنایع‌دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمان، فیلم، ادبیات، موسیقی، صنایع‌دستی، هنرهای رسانه‌ای را از مباحث حوزه صنایع خلاق عنوان کرد و گفت: مأموریت‌های اداره صنایع‌دستی در راستای شکوفایی صنایع خلاق یک فعالیت فرابخشی و نیازمند همکاری سایر دستگاه‌های اجرایی استان است.
کاظم حسین زاده، به فقدان سیاست‌گذار و متولی مشخص برای صنایع خلاق در استان اشاره و اظهار کرد: شهرداری کرمان به عنوان متولی تعیین و دبیرخانه آن در شهرداری کرمان ایجاد شود (شهرداری اصفهان نمونه تجربه‌شده در کشور) و سپس مطالعات اولیه، تهیه پروپوزال، تدوین استراتژی و راهبرد اصلی در حوزه صنایع خلاق به انضمام برنامه اجرایی توسط اعضای هیات علمی دانشگاه باهنر کرمان انجام و در اختیار دبیرخانه قرار گیرد.
وی ادامه داد: دبیرخانه نیز بر اساس سیاست‌گذاری، راهبرد و برنامه اجرایی که از مراجع علمی دریافت نموده را با همکاری دستگاه­های اجرایی مرتبط از جمله شهرداری، دانشگاه شهید باهنر، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اتاق بازرگانی، صداوسیما، سازمان صمت، اتاق اصناف، پارک علم و فناوری، دانش بنیان­ها و شتاب‌دهنده‌ها، شرکت شهرک‌های صنعتی و خوشه­ها زمینه پیشبرد اهداف از پیش تعیین‌شده را عملیاتی نماید.
حسین زاده، همچنین به فقدان موزه دائمی صنایع‌دستی در شهر ملی صنایع‌دستی کرمان که از شاخص‌های الزامی برای جهانی‌شدن با عنوان شهر خلاق صنایع‌دستی است و کمبود منابع مالی برای تکمیل و تجهیز خانه اوشیدری شهر کرمان اشاره کرد و افزود: با توجه به افتتاح ساختمان جدید استانداری، ساختمان شماره 2 استانداری به موزه دائمی صنایع‌دستی تبدیل شود تا در کنار ایجاد جاذبه گردشگری بخشی از فرهنگ و هنر استان به نمایش گذاشته شود.
معاون صنایع‌دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمان، تصریح کرد: تأمین منابع مالی برای راه‌اندازی بازارچه‌های دائمی در مجموعه اوشیدری نیز در کنار ایجاد جاذبه گردشگری، نقش مؤثری در صادرات غیرنفتی مورد تأکید استان داشته و محلی برای توسعه صنایع خلاق خواهند بود.
همچنین در این نشست رئیس مرکز مطالعات و پژوهش‌های اقتصادی اتاق کرمان مواردی مانند دشواری تأمین مالی برای راه‌اندازی کسب‌وکارهای دارای ریسک و خلأ نهادهای حمایتی و سرمایه‌گذاری توسعه صنایع و کسب‌وکارهای خلاقانه و نوآورانه، فناوری‌های نرم و هویت ساز، ظرفیت‌های مغفول مانده بسیار در حوزه صنایع خلاق مناطق مختلف استان و فقدان نگاه شبکه‌ای و فعالیت‌های جزیره‌ای و غیر ساختاریافته توسعه کسب‌وکارهای خلاق، ساختارهای آموزشی کهنه و غیرمنعطف آموزش و پرورش به ویژه در حوزه آموزش‌های کسب‌وکار را از عمده‌ترین موانع پیش روی صنایع خلاق و توسعه آن در استان را مطرح کرد.
محمدجواد رستمی افزود: پیشنهاداتی را مانند حمایت از بخش خصوصی در ایجاد صندوق توسعه صنایع خلاق برای ارائه خدمات مالی، تأمین مالی طرح‌های خلاقانه و سرمایه‌گذاری خطرپذیر، تعریف و اجرای پروژه توسعه بازار صنایع خلاق با نگاه خوشه‌ای مبتنی بر مزیت‌های منطقه‌ای و جغرافیایی، شناسایی و ایجاد هسته‌های فعال هر خوشه به منظور همراهی در رشد و ارتقای این خوشه‌ها، حمایت از اجرای پروژه‌های آموزشی حوزه صنایع خلاق با نگاه آینده‌نگری در کانون‌های مردمی و مساجد به تفکیک در جامعه مخاطب، سن، مدرسه و جامعه مخاطب بانوان و برگزاری جشنواره‌های سالیانه ترویجی و آموزشی صنایع خلاق مطرح کرد.
وی به ظرفیت مصوبه دانشگاه شهید باهنر کرمان در خصوص اخذ مدارک حرفه ای به صورت پایلوت اشاره کرد و گفت: مقرر شده کمیته ای با حضور اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل، تعدادی رشته انتخاب تا دانشجویان رشته های منتخب با گذراندن برخی آموزش های تخصصی مدرک حرفه ای مختص آن رشته را اخذ نماید.
رئیس انجمن شرکت‌های دانش بنیان استان کرمان نیز در این نشست به برخی مشکلات این حوزه پرداخت و گفت: عدم تسلط کافی اعضای هیات های حل اختلاف تأمین اجتماعی، امور مالیاتی و کار به قوانین و مقررات و فرآیندهای اجرای اکوسیستم دانش بنیان استان که منجر به بروز خطا در تصمیم‌گیری و تعهدات شرکت‌های دانش بنیان و خلاق شده، یکی از این مشکلات است.
عابد شیخ بهایی، اظهار کرد: بالا رفتن سقف اجرای بیمه تکمیلی کارکنان، طولانی بودن فرآیند پرداخت تسهیلات به علت طولانی بودن فرایند اخذ و تأمین تضامین، عدم پذیرش تضامین بانکی صادرشده از سوی صندوق نوآوری و شکوفایی توسط شرکت‌های بزرگ استان و دستگاه‌های اجرایی، عدم شبیه‌سازی مناسب میان ارکان اکوسیستم فناوری و نوآوری استان و عدم آگاهی ارکان از وظایف در راستای تحقق شعار سال از سایر مسائل این حوزه هستند.
وی تصریح کرد: در مواردی مانند کمبود واحدهای تحقیق و توسعه در صنایع کوچک و متوسط استان، عدم شناسایی و معرفی کالاها و خدمات شرکت‌های دانش بنیان خلاق و فناوری استان به جامعه توسط رسانه‌ها و سازمان‌های تبلیغاتی، عدم وجود کارخانه نوآوری در استان، عدم وجود فضای مناسب برای استقرار شرکت‌های خلاق دانش بنیان و نوآور نوپا و تولیدی استان، عدم استفاده از محصولات تولیدی و خدمات شرکت‌های خلاق و دانش بنیان استان توسط دستگاه‌های اجرایی و صنایع و معادن بزرگ استان و عدم وجود سامانه الکترونیک یکپارچه انعکاس مسائل و چالش‌های شرکت‌های خلاق و دانش بنیان در استان نیز مسائلی وجود دارد.

دومین جلسه کارشناسی هشتاد و هفتمین شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان کرمان با موضوع بررسی ظرفیت ها و پتانسیل های استان در حوزه صنایع خلاق و با حضور رئیس اتاق کرمان، نمایندگان سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، اداره کل آموزش فنی و حرفه ای، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، مرکز شتابدهی و نوآوری تگ، سازمان نظام صنفی رایانه ای و جمعی از فعالان اقتصادی و پژوهشگران برگزار شد.
در این نشست رئیس اتاق کرمان ضمن مروری بر مباحث مطرح شده در جلسه گذشته گفت: اتاق بازرگانی بنا به رسالت خود در کمک به توسعه پایدار کسب و کارها، بهبود و رونق کسب و کار از طریق شورای گفت و گو موضوعات مهمی را مطرح و پیگیری می نماید. سیدمهدی طبیب زاده افزود: با توجه به پتانسیل های بسیار فراوان استان به موضوع گسترده صنایع خلاق پرداخته خواهد شد تا با فراهم ساختن بستری برای رشد و توسعه آن، موجبات ایجاد اشتغال فارغ التحصیلان و ایجاد ارزش افزوده را فراهم نمود.
در ادامه مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان بیان کرد: صنایع خلاق و اقتصاد فرهنگ و هنر یکی از دغدغه‌های جدی است که پیگیری می شود. محسن روحی ادامه داد: دامنه صنایع خلاق، بسیار زیاد است و فرهنگ و هنر یکی از شاخه‌های اصلی این موضوع محسوب می شود که شناسایی و توسعه بازار، فروش آثار هنری در یک قالب مشخص و… از جمله موضوعاتی است که در حوزه صنایع خلاق فرهنگ و هنر باید به آن پرداخته شود.
وی ادامه داد: در استان کرمان نیز با توجه به ظرفیت‌های بسیار و هنرمندان توانا می‌توان با حمایت‌های مختلف، صنایع خلاق فرهنگ و هنر را گسترش داد و به اقتصاد پویا دست یافت.
روحی، با تایید وجود مشکلاتی در حوزه صنایع خلاق و اقتصاد فرهنگ و هنر استان مانند عدم پرداخت تسهیلات به هنرمندان، مسائل مالیاتی و … افزود: رفع مشکلات و گسترش صنایع خلاق فرهنگی هنری نیازمند حضور افراد متخصص است تا با شناخت مشکلات و برنامه‌ریزی برای حل آنها، بسترسازی لازم برای توسعه صنایع خلاق فرهنگ و هنر فراهم شود.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان همچنین ایجاد خانه خلاق فرهنگ و هنر در کرمان را اقدامی موثر در توسعه این صنعت عنوان کرد.
در ادامه این نشست کاظم حسین زاده، معاون صنایع‌دستی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمان، اظهار کرد: انجام مطالعات برای شناسایی فرصت ها، نقاط ضعف، تهدید ها و تدوین استراتژی و راهبرد مشخص برای استفاده حداکثری از این صنعت را پیشنهاد می شود.
گفتنی است در پایان مقرر شد با توجه به گستردگی زمینه فعالیت در حوزه صنایع خلاق، حاضرین در جلسه پیشنهادات مشخص را برای جمع بندی و طرح در جلسه شورای گفت و گو به دبیرخانه شورا ارسال نمایند.

اولین جلسه کارشناسی هشتاد و هفتمین شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان کرمان با موضوع بررسی ظرفیت ها و پتانسیل های استان در حوزه صنایع خلاق و با حضور رئیس اتاق کرمان، نمایندگان سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، اداره کل آموزش فنی و حرفه ای، اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مرکز شتابدهی و نوآوری تگ، سازمان نظام صنفی رایانه ای و جمعی از فعالان اقتصادی برگزار شد.
رئیس اتاق کرمان در این نشست ضمن قدردانی از حضور صاحب‌نظران حوزه صنایع خلاق گفت: اقتصاد استان با وجود برخورداری از منابع معدنی و کشاورزی فراوان، به دلیل خام فروشی و صادرات مواد به صورت خام ارزش افزوده بالایی ندارد و توسعه صنایع خلاق یکی از راهکارهای ایجاد و افزایش ارزش افزوده در استان است.
سیدمهدی طبیب زاده، افزود: صنایع خلاق مبتنی بر خلاقیت، نوآوری، ابتکار، فرهنگ و … فعال هستند اما با وجود ظرفیت های فراوان این حوزه هنوز صنعتی با عنوان “صنایع خلاق” ثبت نشده است.
وی ادامه داد: در نظر داریم با استفاده از ظرفیت شورای گفت و گو و بهره گیری از تمام ظرفیت های غنی استان از جمله میراث فرهنگی، هنر، صنایع دستی، ظرفیت های دانشگاهی و … تلفیق آن ها، زمینه ایجاد صنعت خلاق، پایدار و موثر در استان را فراهم آوریم.
طبیب زاده، اظهار کرد: با توجه به همه تعاریف موجود برای صنایع خلاق به دنبال ایجاد ارزش افزوده از طریق اشتغال دانش آموختگان بیکار، جذب افراد تحصیل کرده، صادرات و … در استان هستیم زیرا تمام پتانسیل ها در استان فراهم است و باید به نحوی برای مسئولان جاذبه ایجاد نمود.
رئیس اتاق کرمان افزود: با توجه به مباحث مطرح شده در جلسه بررسی دقیق تری در خصوص تعیین نقش صنایع خلاق در ایجاد ارزش افزوده در استان، نقش صنایع خلاق در توسعه صادرات، محصولات صادراتی، بازارهای صادراتی و میزان صادرات، میزان پاسخگویی صنایع خلاق به نیاز اشتغال دانش آموختگان و سازگاری آن با علایق آنها و نقش صنایع خلاق در ارتقاء و تغییر سبک زندگی (برای افزایش مصرف محصولات خاص استان، ایجاد ارزش افزوده، توسعه بازار، شناخت فرهنگی گردشگران ایران) مورد نیاز است.
در ادامه رئیس مرکز مطالعات و پژوهش های اقتصادی اتاق کرمان در ادامه این نشست علت سختی ها و تقابل های موجود در حوزه صنایع خلاق را تلفیق هنر، فرهنگ، تکنولوژی، نوآوری و … دانست و گفت: از دیدگاه نمایندگان دولت یکی از ملزومات توسعه اقتصاد دیجیتال، توسعه صنایع خلاق است و اگر چه دیدگاه مشترکی میان صنایع خلاق (گیم، انیمیشن و نرم افزار) و حوزه اقتصاد دیجیتال وجود دارد اما زیر ساخت های هر حوزه با یکدیگر متفاوت است.
محمدجواد رستمی افزود: از دیدگاه صنایع خلاق، هنر بر تکنولوژی غالب بوده اما در حوزه فناوری اطلاعات (IT) دیدگاه به گونه ای است که از ابزار تکنولوژی در مباحث بازاریابی و ارائه محصولات صنایع خلاق می توان بهره گرفت. وی در خصوص تعداد کم شرکت های صنایع خلاق نسبت به تعداد کل شرکت های استان تاکید کرد: باید بتوان با برنامه ریزی دقیق شرکت های استان را توانمند کرد.
گفتنی است در این نشست پیشنهادات و تصمیماتی مانند تاسیس مدرسه انیمیشن به منظور شناسایی استعدادها، آموزش و تربیت نیروی متخصص در این زمینه از کودکی توسط اتاق بازرگانی به عنوان پیشگام در نهضت مدرسه سازی کرمان دانا و فراهم ساختن زمینه سرمایه گذاری در این حوزه، تاسیس کمیسیون صنایع خلاق یا الحاق عنوان صنایع خلاق به کمیسیون گردشگری اتاق نظیر اتاق ایران، تاسیس”گروه مالی سرمایه گذاری گردشگری و صنایع خلاق” متشکل از شرکت های زیر مجموعه ای نظیر شرکت توسعه، شرکت بازاریابی و صادرات، شرکت های تولید و شرکت های اقماری، تهیه برنامه توسعه صنایع خلاق توسط مرکز مطالعات و پژوهش های اقتصادی اتاق، تاسیس انجمن صنایع خلاق استان کرمان، ایجاد شهرک صنایع دستی، تعیین دوره های آموزشی مد نظر در حوزه صنایع خلاق و اعلام به اداره کل آموزش فنی و حرفه ای به منظور تعریف استانداردهای آموزشی با کد بین المللی و ارائه آموزش های لازم و به روز به متقاضیان این حوزه و احیای میزهای تخصصی گردشگری سازمان میراث فرهنگی توسط کمیسیون گردشگری اتاق در راستای ورود به عرصه بین المللی گردشگری و ایجاد ارزش افزوده برای استان مطرح شد.

چهارمین جلسه کارشناسی هشتاد و ششمین نشست شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان کرمان به منظور بررسی راهکارهای فراهم ساختن بستر کشاورزی مدرن در استان و با حضور رئیس اتاق کرمان و نمایندگانی از مراکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان، دانشگاه شهید باهنر کرمان، انجمن های خرما و شرکت های دانش بنیان و مرکز مطالعات و پژوهش‌های اقتصادی اتاق کرمان برگزار شد.
رئیس اتاق کرمان ضمن قدردانی از حضور صاحب‌نظران و متخصصان دانشگاهی در حوزه کشاورزی گفت: مطالعه تجربیات کشورهای موفق نشان می‌دهد افزایش تولید هنگامی موفق خواهد بود که در گام اول مطالعات بازار آن به درستی انجام شده باشد.
سیدمهدی طبیب زاده افزود: به منظور افزایش تولید باکیفیت و قابل رقابت در بازارهای بین‌المللی و ایجاد ارزش افزوده در کشور موضوع تولید صادرات محور در دستور کار جلسات شورای گفت‌وگو قرار گرفته و مقرر است در هر جلسه شورا به یک موضوع خاص و تخصصی در حوزه صادرات پرداخته شود.
وی ادامه داد: با وجود ظرفیت‌های کالاهای صادراتی با ارزش افزوده و تولید انبوه محصولات کشاورزی و مواد معدنی در استان، کرمان تنها به صادرات سه میلیارد دلاری سنگ آهن، شمش فولاد و کاتد مس و در نهایت پسته و خرما اکتفا نموده است.
طبیب زاده افزود: صادرات چند محصول خام با ارزش افزوده کم، پر از رانت و سوبسید انرژی و آب، به چند کشور محدود، فاقد تنوع در تولید، بازارهای هدف و صادرکنندگان محدود نیز از مسائل این حوزه است.
رئیس اتاق کرمان خاطرنشان کرد: با وجود مشکلات فراوان و رقابت‌های کشورهای همسایه، تغییرات اقلیم، کمبود منابع آب و… کشاورزی سنتی فعلی که با اتکا به منابع یارانه‌ای آب و برق است با این روند قابلیت ادامه ندارد و اگر بخواهیم از تمامی ظرفیت‌های بزرگ استان نظیر تنوع اقلیم، حاصلخیزی خاک و … استفاده بهینه کنیم راهی جز پرداختن به کشاورزی مدرن نداریم.
وی اظهار کرد: اعتقاد بر این است که با نگاه عالمانه و با تکیه بر تکنولوژی جدید و یاری دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی، شرکت‌های دانش بنیان، ضمن ایجاد ارزش افزوده، حفظ اشتغال و امنیت غذایی می‌توان آینده کشاورزی را نجات داد.
در ادامه کارشناس مرکز مطالعات و پژوهش‌های اقتصادی اتاق کرمان گزارشی از مطالعه صورت گرفته در خصوص موضوع نقش دانشگاه واخنینگن هلند در توسعه کشاورزی مدرن را ارائه کرد و گفت: این دانشگاه با رویکرد کشاورزی هوشمند، ترویج کشاورزی پایدار، تحقیقات پیشرو و چابک، همکاری با صنعت، سازمان‌ها و شخصیت‌های حقوقی و حقیقی علمی در سراسر جهان، ارتباطات بین‌رشته‌ای و تمرکز بر حل مسئله به مدرن شدن کشاورزی در هلند و جهان کمک بزرگی کرده است.
حسین یزدانی خاطرنشان کرد: همچنین تحقیقات نشان می­دهد که پایداری در تولید محصولات سالم و بهره‌وری منابع از اصلی‌ترین شاخص‌های کشاورزی مدرن است که لازمه کسب رتبه مناسب در این شاخص‌ها و تحقق اهداف موردنظر در کشاورزی مدرن، داشتن برنامه‌ای یکپارچه و انجام اقداماتی همگرا و هم‌افزا بین نقش‌آفرینان این حوزه است.
وی اظهار کرد: برای تحقق این موضوع نیازمند یک شبکه باز بوده که هسته آن متشکل از دانشگاه و مراکز تحقیقاتی، صنعت با ایجاد تکنولوژی و فناوری و همچنین دولت یا حاکمیت به عنوان سیاست‌گذار در پیاده‌سازی دستاوردها و تسهیل‌تر و حامی در ایجاد ارتباط قوی در این شبکه است.
در ادامه این نشست حمید علیپور، عضو هیات علمی پژوهشکده پسته و مسئول ایستگاه کرمان گفت: با توجه به شرایط موجود باید با ارتقا مکانیزاسیون کشاورزی، اصلاح شیوه‌های آبیاری، انتقال یافته‌ها و ترویج آن، حمایت از شرکت‌های دانش بنیان در راستای بومی‌سازی تکنولوژی روز دنیا، ایجاد صنایع تبدیلی و … کشاورزی موجود را در همه زمینه‌ها بهره‌ور کرد.
همچنین بهمن پناهی، معاون پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان نیز ضمن تأکید بر تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت و تأمین اعتبار برای پژوهش، خواستار توجه ویژه نمایندگان استان به بحث پژوهش استان به ویژه  حوزه کشاورزی شد و پیشنهاد داد با توجه به اینکه حجم زیادی از صادرات استان در حوزه کشاورزی است درصدی از صادرات به پژوهش در بخش غذا و کشاورزی تعلق یابد.
گفتنی است در این نشست پیشنهاد شد سامانه‌ای برای ثبت تقاضا و نیازهای کشاورزان طراحی و ایجاد شود تا دانشگاه و صنعت از نیازهای کشاورزان مطلع شده و بتوانند اقدام مؤثری در راستای مرتفع نمودن نیاز آن‌ها انجام دهند.
همچنین بازنگری کردن سرفصل‌های دروس دانشگاهی در راستای هوشمند سازی، کشاورزی مدرن، کشاورزی دقیق؛  تشکیل ستاد و کارگروه مشترکی متشکل از تمامی صاحب‌نظران کشاورزی دقیق و افراد متخصص در زمینه نانو فناوری، مهندسی معدن و مکانیک؛ و تعلق گرفتن درصدی از صادرات به پژوهش در بخش غذا و کشاورزی پیشنهاد شد.

سومین جلسه کارشناسی هشتاد و ششمین نشست شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان کرمان با موضوع بررسی راهکارهای تولید صادرات محور در حوزه کشاورزی و با حضور رئیس اتاق، رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان و مدیرعامل شرکت شهرک‌های کشاورزی استان برگزار شد.
رئیس اتاق کرمان در این نشست گفت: اتاق کرمان در سال جاری توجه خود را به موضوع افزایش تولید معطوف داشته و تولید بهره‌ور با ارزش افزوده را به عنوان تعریف مشخصی از افزایش تولید مدنظر قرار داده است.
سیدمهدی طبیب زاده افزود: برای اقتصادی بودن تولید باید با رویکرد صادرات محور به آن نگاه کرد زیرا با حجم تولید مشکلی نداریم و حتی تولید ما فراتر از نیاز استان و داخل است که منجر به ایجاد ضایعات می‌شود.
وی ادامه داد: با وجود مشکلات فراوان و رقابت‌ کشورهای همسایه، تغییرات اقلیم، کمبود منابع آب و… کشاورزی سنتی متکی به منابع یارانه‌ای آب و برق، با این روند قابلیت ادامه ندارد و در صورتی که یارانه‌ها قطع شود هیچ محصولی قابلیت صادرات و حتی تولید را نخواهد داشت.
طبیب زاده بیان کرد: در سال جاری آب منطقه‌ای و وزارت نیرو ارزش ذاتی هر مترمکعب آب را 70 هزار تومان اعلام کرده و می‌توان اقتصادی بودن هر یک از محصولات کشاورزی را بر مبنای تعرفه جدید محاسبه نمود که بر این اساس قیمت تمام‌شده آب منتقل شده از خلیج‌فارس تا مقصد اصفهان 3.4 یورو و تا رفسنجان و چادرملو 3 یورو است و اگر این اعداد مبنای محاسبه قرار گیرد تولید هیچ یک از محصولات کشاورزی اقتصادی نخواهد بود.
رئیس اتاق کرمان ادامه داد: از آنجایی‌که دیدگاه کشور به کشاورزی، ایجاد اشتغال و تأمین امنیت غذایی است، اگر بخواهیم از تمامی ظرفیت‌های بزرگ استان نظیر تنوع اقلیم، حاصل خیزی خاک و … استفاده کرد چاره ای جز پرداختن به کشاورزی مدرن نیست.
وی افزود: با وجود مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی فراوان و فعال در حوزه کشاورزی استان، موضوع کشاورزی سنتی با بهره‌وری پایین در جمع دانشگاهیان و محققان بخش کشاورزی نیز مطرح خواهد شد تا بتوان با یاری دانشگاهیان و مراکز تحقیقاتی تحول جدی در کشاورزی استان ایجاد کرد.
طبیب زاده اظهار کرد: در صورتی که بخواهیم محصولات کشاورزی قابلیت صادرات داشته باشد باید نظام جامع و هدفمند، پوشش‌دهنده تمامی عوامل دخیل در امر تولید و صادرات ازجمله ساختار دفع آفات نباتی، سلامت محصول و نظام کنترل سموم و باقیمانده سموم، حمل‌ونقل ترکیبی، نیروی انسانی و مهارت‌های لازم، تأمین مالی و … را طراحی، تدوین و به آن عمل کرد.
در ادامه رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان تنها راه ورود به کشاورزی مدرن را تغییر نگرش به بخش کشاورزی دانست و گفت: باید به کشاورزی به عنوان یک صنعت نگاه شود نه اینکه جایگاهی برای اشتغال باشد.
محسن کمال‌الدینی، افزود: گلخانه‌های کمتر از یک هکتار فاقد توجیه فنی و اقتصادی هستند و در اکثر گلخانه‌ها نیروی کار افغانستانی فعال است و این آمار نشان دهنده اشتغال کمتر از 5 درصد از کارگران ایرانی در این گلخانه هاست.
وی بیان کرد: در بدترین شرایط اقتصادی کشور، کشاورزان حداکثر استفاده از منابع کشور مانند آب و خاک، همچنین حمایت‌های دولتی و تسهیلات ارزان‌قیمت را دارند اما خروجی مطلوب وجود ندارد.
کمال الدینی بیان کرد: تنها راه برون‌رفت از کشاورزی فعلی و ورود به کشاورزی مدرن، اقتصادی با افزایش کارایی آب و بهره‌وری، انجام فعالیت‌های کشاورزی در محیط‌های کنترل شده و گلخانه است که آن هم با موانع خاص خود مانند هزینه بسیار بالای سازه‌های گلخانه‌ای، بالا بودن سهم آورده تسهیلات گیرنده، عدم قیمت‌گذاری واقعی تضامین بانکی، عدم اعتماد کشاورزان به سیاست‌های خارجی دولت برای سرمایه‌گذاری در کشت‌های گلخانه‌ای و… روبروست.
رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان افزود: در این شرایط دولت باید برای ساخت سازه‌های گلخانه یارانه‌ای مانند یارانه طرح­های آبیاری تحت فشار در نظر گیرد تا کشاورزان تشویق شوند و از سوی دیگر با توجه به عدم اعتقاد بهره‌برداران کشاورزی به دانش، اجرای ماده 3 قانون افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی نیز موجب تجمیع دانش کارشناسان کشاورزی و تجربه کشاورزان و به‌تبع آن افزایش بهره‌وری خواهد شد.
در ادامه مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان نیز به اقدامات آموزشی این سازمان اشاره کرد و گفت: کشاورزی مدرن دوره‌ای میان‌مدت، بلندمدت و زمان‌بر است و با توجه به خرده مالک بودن عمده کشاورزان، دور از انتظار است.
عباس خاصه سیرجانی، افزود: پیشنهاد می شود هدف خود از کشاورزی مدرن را به کشاورزی دقیق تغییر داد و در برنامه‌ریزی و تدوین نقشه جامع کشاورزی، جامعه هدف (تولیدکنندگان محصولات متنوع کشاورزی) و محصولات موردنظر مشخص‌شده و ضمن فراهم ساختن زیرساخت‌های لازم مانند تجهیزات و نیروی انسانی متخصص، نیازهای آموزشی جامعه هدف را برطرف کرد.
وی ادامه داد: همچنین در کنار این اقدام با توجه به تغییرات ناگهانی اقلیم نیز متخصصان حوزه کشاورزی با انجام مطالعات بیشتر دانش خود را به‌روزرسانی نمایند.
گفتنی است در پایان این نشست پیشنهاد طرح موضوع جلسه با دانشگاهیان و مراکز تحقیقاتی به منظور ایجاد تحول در کشاورزی استان و همچنین پیشنهاداتی در زمینه مقابله با آفات نخیلات خرما مانند حمایت نظامی برای نظارت هر چه بیشتر بر پست‌های قرنطینه، استفاده از روش‌های سریع و ارزان‌قیمت نظیر سگ و فیبرهای نوری برای تشخیص آفت های نخل ها و حمایت از پروژه‌های اجرایی برای شناسایی سریع و دقیق و کم‌هزینه آفت سوسک حنایی سرخرطومی مطرح شد.
در ادامه بر استفاده از ظرفیت صداوسیما و شبکه‌های مجازی و استفاده از نیروهای مردمی، در راستای اطلاع‌رسانی همگانی و حساس سازی و مردمی سازی مبارزه با آفات تاکید شد.
همچنین پیشنهاد شد در طرح جامع مبارزه با آفات بیولوژیک، حشرات مفید جایگزین سم‌پاشی و نقشه دقیق مناطق آلوده  به‌روزرسانی شود.

دومین جلسه کارشناسی هشتاد و ششمین نشست شورای گفت و گو با موضوع بررسی راهکارهای تولید صادرات محور در حوزه کشاورزی با حضور رئیس اتاق کرمان، رئیس کمیسیون کشاورزی و رئیس مرکز مطالعات و پژوهش های اقتصادی اتاق و جمعی از فعالان اقتصادی تشکل‌های اتاق کرمان برگزار شد.
در این نشست رئیس اتاق کرمان با تاکید بر اینکه رشد تولید نیازمند تفکر تولید صادرات محور است، گفت: در امر تولید صادرات محور مسائل بسیاری مانند قیمت تمام شده با قابلیت رقابت، کیفیت و بسته‌بندی محصول، فضای کسب‌وکار،  تسریع دفع آفات نباتی، بهداشت و مراقبت از سلامت محصول و حمل‌ونقل دخیل بوده که پیش از صادرات باید مد نظر قرار گیرد.
سیدمهدی طبیب زاده، افزود: متأسفانه نظامی برای دفع آفات در کشور وجود ندارد و آفات بومی شده، تخریب کرده و ریشه‌کن نمی‌شود و عدم اطمینان از صادرات بدون برگشت محصول نیز ناشی از نبود نظامی برای کنترل سلامت محصول و مانده سموم است.
وی اظهار کرد: نبود حمل و نقل جاده‌ای و ترکیبی مناسب همواره مشکلاتی را برای صادرات به ویژه صادرات تره‌بار به روسیه و سایر کشورهای هدف ایجاد کرده و همچنین عدم تامین منابع مالی و کمبود نیروی انسانی فنی و ماهر از دیگر مشکلات این حوزه است.
رئیس اتاق کرمان بیان کرد: تولید صادرات محور نیازمند شکل‌گیری نظام‌های هدفمندی است که با رفع مشکلات و موانع این حوزه، محصول تولیدی بدون زیان به راحتی صادر شود.
در ادامه این نشست رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق کرمان به مواردی برای تحقق تولید صادرات محور اشاره کرد و گفت: ابتدا باید مطالعه دقیقی نسبت به بازار کشورهای هدف انجام شود به این معنا که نه ‌تنها فروش، بلکه نوع بسته‌ بندی مورد نیاز بازار و نوع واریته تولیدی موردنیاز، سورت و … را مورد بررسی دقیق قرار داد زیرا بازار صادراتی تجربی نیست و ممکن است در تجربه اول سرمایه از دست برود.
سیدمحمدرضا ترابی موسوی، با تاکید بر برندسازی در حوزه صادرات، افزود:کدQR   در صادرات محور بودن محصولات بسیار مؤثر است و خوشبختانه در جنوب و شرق استان گلخانه‌هایی که محصولات صادراتی داشته‌اند کد را اخذ کرده اند و تأثیر بسیار خوبی در بازارهای فروش آن ها داشته است.
وی با توجه به الزام اخذ کد QR برای عرضه محصولات (ازجمله پسته) از پایان شهریورماه سال جاری و وجود حدود 200 هزار تولیدکننده پسته، خاطرنشان کرد: امکان اجرای طرح کد QR برای پسته وجود ندارد و پیشنهاد می‌شود وزارت جهاد کشاورزی اجرای این طرح برای پسته را به مدت دو سال اختیاری در نظر گرفته تا تولیدکنندگان و صادرکنندگان بزرگ پسته بتوانند آن را اجرا نمایند.
ترابی موسوی تصریح کرد: وجود صنایع تبدیلی در کنار محصولات صادراتی ضروری است زیرا بخشی از محصولات تولیدی که شرایط صادرات را ندارند، ممکن است امکان فروش در بازار داخل را داشته باشند و باید در صنایع تبدیلی مصرف شوند.
وی ادامه داد: استفاده از سموم و کنترل آن ‌در صادرات محصولات کشاورزی بسیار مهم است زیرا در حال حاضر مشکل پیش روی بازارهای اروپایی باقیمانده سموم است.
رئیس کمیسیون کشاورزی خاطرنشان کرد: وجود شبکه حمل‌ونقل مناسب صادرات و هماهنگی بین بخش تولید و صادرات از سایر موارد مورد نیاز است که پیشنهاد می‌شود با همکاری سازمان جهاد کشاورزی، معاونت غذا و دارو و دانشگاه علوم پزشکی، اداره استاندارد و متولیان امر صادرات با محوریت اتاق کرمان، کانون اطلاع‌رسانی، آگاه‌سازی و به‌روزرسانی اطلاعات صادرکننده و تولیدکننده، قوانین و مقررات در سطح دنیا و کشورهای هدف و … ایجاد شود.
ترابی موسوی بیان کرد: کشت قراردادی نیز یکی از راهکارهای مؤثر در تولید صادرات محور است که با وجود پیگیری ‌های صورت گرفته در زمان استاندار وقت، همچنان مغفول مانده است.
در ادامه این نشست دبیر انجمن ملی خرمای ایران و استان کرمان گفت: محصولات سالم ارگانیک دارای گواهینامه معتبر، کلید موفقیت صادرات در آینده خواهند بود و باید به سمتی حرکت کرد که محصولات سالم تولید شده و در سایر بازارها معرفی و عرضه شود.
مقداد تکلوزاده، با بیان اینکه استان کرمان بیشترین تولید خرما را دارد و قسمت اعظم آن از نوع مضافتی است، اظهار کرد: چالشی‌ترین آفت درختان خرما غیر از زنجره که در منطقه بم وجود دارد، سوسک حنایی سرخرطومی است که برای آن پدافند غیرعامل تشکیل و جلسات متعددی با مسئولان استان برگزار شده است.
وی ادامه داد: در صورتی که این آفات کنترل نشود، زنجره محصول یکسال را از بین می‌برد اما سوسک حنایی درخت چندین ساله و حتی باغات را از بین خواهد برد.
تکلوزاده خاطرنشان کرد: در بسیاری از نمایشگاه ‌های خارجی جایگاهی برای محصولات کشاورزی ایران مانند خرما و پسته وجود ندارد و باید دیپلماسی اقتصادی در حوزه کشاورزی تقویت شود.
دبیر انجمن ملی خرمای ایران و استان کرمان ادامه داد:  از سوی دیگر مطالعات بازار سازمان‌های دولتی برای ورود به نمایشگاه‌ها نیازمند بررسی دقیق‌تر و بازنگری و همچنین دستورالعمل‌های حمایتی این سازمان‌ها برای حضور در نمایشگاه‌ها نیازمند اصلاح است.
وی در همین زمینه به ارائه مثالی پرداخت و گفت: بر اساس دستورالعمل‌های شرکت شهرک‌های صنعتی، تنها از واحدهای داخل شهرک‌ها و مدیران عامل آن با داشتن شرایط خاص برای حضور در نمایشگاه‌ها حمایت می‌شود و این در حالی است که بسیاری از واحدهای فعال کشاورزی در باغات و یا روستاها قرار دارند.
گفتنی است در این نشست برگزاری جلسه با حضور متولیان و صاحب‌ نظران دستگاه های دولتی و اخذ راهکارهای پیشنهادی در راستای تولید صادرات محور محصولات کشاورزی و پیگیری رفع محدودیت‌های ورود کامیون‌های خارجی برای بارگیری محصولات گلخانه‌ای پیشنهاد داده شد.

اولین جلسه کارشناسی هشتاد و ششمین نشست شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان کرمان با موضوع بررسی راهکارهای تولید صادرات محور در حوزه کشاورزی و با حضور رئیس اتاق، رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق و جمعی از فعالان اقتصادی تشکل ها برگزار شد.
رئیس اتاق کرمان در این نشست گفت: با توجه به نامگذاری سال، فرصتی در کشور ایجاد شده و سازمان ها برای سامان دهی به امر تولید به تکاپو افتاده اند و  برنامه‌ریزی‌های متعددی در راستای افزایش کمی تولید صورت گرفته است.
سیدمهدی طبیب زاده افزود: با وجود تولید انبوه محصولات کشاورزی و مواد معدنی در استان اما ارزش‌افزوده‌ای ایجاد نمی‌شود و گاهی امکان عرضه به بازارهای داخلی و خارجی وجود ندارد.
وی ادامه داد: تولید با کیفیت، دارای قابلیت رقابت در بازارهای بین المللی و با ایجاد ارزش‌افزوده برای کشور ارزشمند است و به همین دلیل تولید صادرات محور در اولین جلسه شورای گفت و گو در سال جاری مطرح و راهکار کلی برای آن ارائه شد که در نظر گرفته شده در هر جلسه شورا به یک موضوع خاص و تخصصی در حوزه صادرات پرداخته شود.
طبیب زاده، اظهار کرد: در همایش فرصت های سرمایه گذاری (کرمان آیدکس) سال گذشته، به بخش های مختلف سرمایه گذاری در استان از جمله ظرفیت ها، مشکلات و راهکارها برای توسعه هر بخش پرداخته شد که از پنل تخصصی کشاورزی که موضوعات بسیار خوبی مطرح شد، موانع توسعه بخش کشاورزی استخراج و برای اظهار نظر به همراه دعوتنامه این جلسه ارسال شده است.
رئیس اتاق کرمان با تاکید بر اینکه کشاورزی استان بهره ور نیست، گفت: با وجود مصرف آب بسیار زیاد و هزینه های دیگر سهم موثری درGDP استان ندارد و نیازمند تغییرات بنیادی در بخش بهره وری کشاورزی است.
وی خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه اقلام اصلی کشاورزی کرمان (پسته و خرما) رفته رفته از عرصه رقابت اقتصاد استان بازمی مانند، راهکارهای توسعه صادرات محصولات کشاورزی مدرن را بررسی خواهیم کرد زیرا این گونه تولیدات در کنار بهره وری مناسب از خاک و آب، امکان رقابت مناسبی را در بازارهای جهانی فراهم می کند.
طبیب زاده، گفت: به اعتقاد کشاورزان صنعت گلخانه داری مدرن، با استفاده از تجربه کشور هلند می توان برداشت حداکثر 300 تن در هر هکتار را به هزار و 200 تن افزایش داد که این موضوع نشان می دهد پرداختن به کشاورزی مدرن راهکار نجات کشاورزی است که امیدواریم این باور در مسئولان استان نیز به وجود آید.
در ادامه این نشست رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق کرمان گفت: به نظر می رسد اجرای کشت و تولید قراردادی بهترین گزینه برای تولید صادرات محور است که باید فرهنگ سازی واجرا شود که در این زمینه ارائه آموزش های کاربردی و مشاوره تخصصی به بخش کشاورزی بسیار موثر و ضروری است.
سیدمحمدرضا ترابی موسوی افزود: با توجه به الزام اخذ QR – code برای محصولات گلخانه‌ای- زراعی (فلفل دلمه ای، بادمجان، خیار، گوجه فرنگی، سیب درختی، انگور، خرما و کیوی)، فراگیر نمودن اخذ این کد برای سایر محصولات کشاورزی صادراتی از جمله پسته در دستور کار وزارت جهاد کشاورزی قرار دارد.
وی اظهار کرد: متاسفانه در کشور بدون برنامه ریزی و اولویت بندی و بدون فراهم بودن زیر ساخت لازم، قوانین و مقرراتی وضع و اجرای آن اجباری می شود که به عنوان مثال آزمایش 13 نوع سم، علف کش و آفت در حالی الزامی شده که دستگاه آن در استان کرمان وجود ندارد و برای تست باید نمونه ها به شیراز ارسال شود.
وی تفاوت موضوع پسته با سایر محصولات کشاورزی را تعداد زیاد تولیدکنندگان و بهره برداران پسته عنوان کرد و ادامه داد: در استان کرمان حدود 212 هزار هکتار باغ پسته وجود دارد که با وجود اینکه این کد برای محصول پسته لازم و مناسب است پیشنهاد می شود وزارت جهاد کشاورزی اخذ این کد برای محصول پسته را برای سال اول اختیاری در نظر گرفته تا مالکان و باغداران عمده آن را اجرا کنند.
ترابی موسوی در بخش دیگری به برخی مسائل حوزه کشاورزی اشاره و بیان کرد: با توجه به تاثیر سوء قیمت گذاری دستوری؛ نظر تشکل ها و بخش خصوصی اخذ و قیمت تمام شده محصول در نظر گرفته شود، نامناسب بودن کامیون های حمل محصولات و همچنین عدم امکان ورود کامیون ها به محل تولید محصولات که پیشنهاد می شود مجوز ورود ناوگان خارجی صادر و محدودیت ورود آن ها به محل تولید رفع شود.
رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق کرمان تصریح کرد: با توجه به عدم سرمایه گذاری و توجه به تولید انبوه بذور هیبریدی با وجود موفقیت در تولید آن، عدم بهره گیری از فناوری ها و تکنولوژی روز دنیا به دلیل مشکلات ناشی از تحریم ها، تامین ارز و خرید ماشین آلات؛ پیشنهاد می شود زمینه تعامل شرکت های دانش بنیان داخلی و خارجی و همچنین شرایط تامین ارز توسط بانک مرکزی برای تامین سخت افزاری امکانات فراهم شود.
وی افزود: به منظور استفاده از ظرفیت شرکت های دانش بنیان داخلی، روش ها و تکنولوژی های نوین آن ها در آگاه سازی تولیدکنندگان و کشاورزان، پیشنهاد می شود با محوریت اتاق کرمان، کانونی متشکل از جهاد کشاورزی، پارک علم و فناوری، شرکت های دانش بنیان و تیم دانشگاهی تشکیل داده تا از امکانات در دسترس برای ارتقای بهره وری و تولید بهینه استفاده کرد.
ترابی موسوی، اظهار کرد: برندسازی و بازاریابی و عدم تعامل بانک کشاورزی به عنوان بانک تخصصی این حوزه در کمیته رفع موانع تعامل و عدم ارائه تسهیلات از سایر مسائل این حوزه است.
گفتنی است در این نشست مواردی مانند پیگیری تحقق تولید قراردادی، دعوت از سازمان حفظ نباتات و درخواست ارائه گزارشی از اقدامات انجام شده در خصوص آفات فراگیر جنوب کشور به ویژه کرمان و پیشنهاد راهکار عملیاتی برای کنترل آن، برگزاری رویداد استارت آپی با حضور شرکت های دانش بنیان و کشاورزان به منظور فراهم ساختن زمینه انتقال تکنولوژی و نوآوری به بخش کشاورزی و ارتباط میان آن ها و تدوین و اجرای نظام آموزشی هدفمند به منظور آموزش و ترویج فرهنگ کشاورزی مدرن با همکاری جهاد کشاورزی و نظام مهندسی کشاورزی و اتاق بازرگانی پیشنهاد داده شد.

سومین جلسه کارشناسی هشتاد و چهارمین نشست شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان کرمان با موضوع بررسی و ارائه راهکارهای پیشنهادی ارتقاء تولید صادرات محور و با حضور رئیس اتاق کرمان و نمایندگانی از سازمان جهاد کشاورزی شمال استان، سازمان صنعت، معدن و تجارت، شرکت شهرک‌های صنعتی استان، اداره کل استاندارد، مرکز مطالعات و پژوهش‌های اقتصادی و واحد توسعه بازار و بهبود فضای کسب‌وکار اتاق کرمان برگزار شد.
در این نشست رئیس اتاق کرمان با توجه به نام‌گذاری سال با عنوان”مهار تورم و رشد تولید” گفت: به نظر می‌رسد همچون سال‌های گذشته برنامه سازمان ‌ها برای تحقق آن بر افزایش کمی تولید خواهد بود در حالی که افزایش کمی راهگشا نیست و تولید به‌ اندازه کافی وجود دارد.
سیدمهدی طبیب زاده افزود: در حال حاضر منابع بازار، کالاهای صادراتی، صادرکنندگان و … محدود بوده و عمده مواد صادراتی محصولات کشاورزی و مواد معدنی به صورت خام است.
وی ادامه داد: کشورهایی که تولید رقابتی را در پیش‌گرفته‌اند به موفقیت خوبی در رشد توسعه دست‌یافته‌اند و باید برای تولید با کیفیت، تولید دارای قابلیت رقابت در بازارهای جهانی و ایجاد ارزش‌افزوده برنامه‌ریزی کرد.
طبیب زاده تصریح کرد: در نظر داریم با برنامه‌ای هدفمند به سمت تولید باکیفیت حرکت کرد تا هر آنچه لازمه صادرات است شکل گیرد.
رئیس اتاق کرمان گفت: در این مسیر تشکیل شتاب‌دهنده صادراتی به ایجاد نوآوری و ایده در صادرات کمک خواهد کرد و همچنین طراحی پلتفرمی که کالاهای تولیدی و صادراتی در آن عرضه شود نیز بسیار مؤثر خواهد بود.

تسهیلات استاندارد برای امور صادرات

در ادامه این نشست مدیرکل استاندارد کرمان گفت: سازمان ملی استاندارد تسهیلات متعددی برای تسهیل امور صادرات و واردات در نظر گرفته و پیشنهاد شده کمیته مشترک آموزش صادرات تعریف و روش‌های مختلف صادرات آموزش داده شود.
اسماعیل عاقلی افزود: همچنین بخش خصوصی نگاه ویژه‌ای به کیفیت و ارتقای کیفیت محصولات برای بازارهای داخلی و خارجی دارد که اداره کل استاندارد آمادگی خود را برای همکاری با اتاق بازرگانی و معرفی نماینده برای کمیته‌های تعریف‌شده اعلام می کند.

ایجاد تفکر تولید صادرات محور در بنگاه های اقتصادی

رئیس اداره آموزش سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کرمان در خصوص تحقق شعار سال گفت: اگرچه ممکن است دولت در حوزه قوانین و مقررات زدایی یاری رساند اما بهتر است حرکت از بدنه بخش خصوصی اتفاق بیفتد زیرا بخش خصوصی محرک قوی‌تری نسبت به دولت است.
امین غفاری نژاد، با اشاره به اینکه شورای گفت‌وگو از سازمان‌ها به طور مشخص درخواست کرد تا برنامه‌های خود برای افزایش رشد تولید را ارائه دهند، افزود: حدود هزار و 500 واحد صنعتی در استان وجود دارد که اگر بخش عمده‌ای از صادرات را از محصولات این واحدها در نظر بگیریم بایستی در خود این واحدها تفکر تولید صادرات محور وجود داشته باشد، واحدهای تحقیق و توسعه باید این دیدگاه را ایجاد کند و بنگاه صنعتی را توسعه دهد.
وی ادامه داد: رویکرد تحقیق و توسعه در بنگاه‌های کوچک و متوسط کمتر دیده می‌شود و در نظر داریم از محل خواب سپرده‌های صنایع بزرگ با نرخ بهره پایین تسهیلاتی به واحدهای صنعتی ارائه شود.
غفاری نژاد بیان کرد: بهتر است 10 درصد از این منابع (حدود 100 میلیارد تومان) برای تجهیز واحدهای تحقیق و توسعه در بنگاه‌های صنعتی استان و ایجاد تفکر تولید صادرات محور در بنگاه در نظر گرفته شود.
رئیس اداره آموزش سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کرمان به پروژه مشترکی که سازمان صنعت، معدن و تجارت با همکاری مرکز مطالعات و پژوهش های اقتصادی اتاق انجام می‌دهد، اشاره کرد و گفت: در این پروژه حدود 80 واحد دانش‌بنیان با محصولات خاص شناسایی ‌شده و با حمایت از این واحدها می‌توان زمینه شناسایی و معرفی محصولات صادرات محور را فراهم کرد.
وی اظهار کرد: بنگاه‌های کوچک به طور عمده درگیر مسائل تولید خود هستند و رویکرد بازرگانی، بازاریابی و صادراتی در آن‌ها وجود ندارد که می‌توان از شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات مشاوره صادراتی برای کمک به صادرات محصولات واحدهای کوچک استفاده کرد.
گفتنی است در این نشست پیشنهادهایی مانند طرح راهکارهای پیشنهادی برای تقویت و ارتقا تولید صادرات محور در استان در جلسه شورای گفت‌وگو، استفاده از ظرفیت نظام مهندسی کشاورزی و تشکل‌های بخش کشاورزی نظیر نظام صنفی، مددکاران ترویجی، حمایت از ظرفیت مشاغل خرد و خانگی، تقویت و توسعه شرکت‌های مدیریت صادرات و کنسرسیوم‌های صادراتی، حمایت از واحدهای تولیدی دانش‌بنیان با محصول خاص، درخواست ارائه برنامه‌های سازمان‌ها برای افزایش رشد تولید و تشکیل شتاب‌دهنده صادراتی و طراحی پلت فرمی برای عرضه کالاهای تولیدی و صادراتی استان ارائه شد.

دومین جلسه کارشناسی هشتاد و چهارمین نشست شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان کرمان با موضوع بررسی و ارائه راهکارهای پیشنهادی ارتقاء تولید صادرات محور و به منظور ارائه راهکارهای پیشنهادی ارتقاء تولید صادرات محور با حضور رئیس اتاق کرمان، رئیس مرکز مطالعات و پژوهش های اقتصادی اتاق کرمان و جمعی از فعالان اقتصادی استان به ویژه در حوزه صادرات برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی کرمان، رئیس اتاق کرمان در این نشست گفت: با توجه به شعار سال به نام “مهار تورم و افزایش تولید”، برنامه‌ریزی‌های متعددی برای افزایش کمی تولید صورت گرفته و این در حالی است که استان کرمان مشکلی به لحاظ تولید ندارد، اما ارزش‌ افزوده‌ای ایجاد نمی‌شود.
سیدمهدی طبیب زاده افزود: حدود 40 میلیون تن مواد معدنی و 6 میلیون و 500 کیلوگرم تن محصولات کشاورزی و انواع کالاهای صادراتی در استان تولید می‌شود اما عمده صادرات استان از گمرکات استان پسته و خرماست، هیچ کالای تکنولوژیکی در صادرات استان وجود ندارد و افزایش حجم تولید در استان کمکی به توسعه پایدار نکرده است.
وی ادامه داد: تولیدی ارزشمند است که با کیفیت بوده، قابلیت رقابت در بازارهای جهانی را داشته و برای کشور ارزش‌افزوده ایجاد کند.
طبیب زاده اظهار کرد: مطالعه کشورهایی که تولید رقابتی را در پیش‌گرفته‌اند نشان‌دهنده رشد خوب آن کشورهاست که ما نیز در نظر داریم با برنامه‌ای هدفمند به سمت تولید باکیفیت و رقابت‌پذیر حرکت کرده تا با شکل گیری لازمه صادرات، صادرات کالاهای صنعتی با ارزش‌افزوده بالا و تکنولوژی بالا آینده استان را تأمین کنیم.
رئیس اتاق کرمان تصریح کرد: بخشی از راهکارهای ارائه شده در این نشست با طرح در شورای گفت‌وگو و پیگیری قابل انجام است و  در کنار آن نیز اصلاح مقررات کشوری را هم پیش برده و پیگیری خواهیم کرد.
وی ادامه داد: اساسی‌ترین مسئله موجود در کشور و استان عدم باور صادراتی است که اگر بتوان باور تولید صادراتی را در استان ایجاد کرد توسعه شکل می گیرد و بسیاری از مسیرها اصلاح خواهند شد.

راه اندازی شتاب دهنده صادرات

در ادامه این نشست رئیس مرکز مطالعات و پژوهش‌ های اقتصادی اتاق کرمان گفت: موارد زیرساختی استانی مانند نقل‌وانتقال پول، تأمین مالی، رفع تعهد ارزی، سرعت اینترنت و همچنین مسائل درون بنگاهی مانند آموزش، فرهنگ، عدم آشنایی با بازارها، رعایت نکردن استانداردها، برندینگ و بسته‌بندی و … را می‌توان حل‌وفصل کرد.
محمدجواد رستمی افزود: در سال قبل چند اتاق در کشور به موضوع شتاب‌دهنده صادرات پرداخته‌اند و اتاق اصفهان چنین شتاب‌دهنده‌ای را راه‌اندازی کرده که حدود 6 اتاق این شتاب‌دهنده را با مرکز نوآوری خود تلفیق کرده اند.
وی تصریح کرد: می‌توان با استفاده از سازوکار شرکت‌های شتاب‌دهنده و یا شرکت‌های مدیریت صادرات برخی از مسائل داخلی را برطرف کرد.
رستمی اظهار کرد: در برخی از آزمایشگاه ‌های دانشگاه‌ ها محصولات فناوری ایجاد می‌شود که می‌تواند جنبه صادراتی داشته باشد و بایستی به تعامل صنعت و دانشگاه بیشتر اهمیت داد.
رئیس مرکز مطالعات و پژوهش‌ های اقتصادی اتاق کرمان افزود: در سال گذشته محصولات دانش‌ بنیان شناسایی، ارزیابی و گروه‌بندی و در یک بانک اطلاعات جمع‌آوری ‌شد و در حال حاضر پلتفرم بانک اطلاعات ارائه محصولات فناورانه و فناوری اطلاعات را موجود است که می‌توان مانند تبریز پلتفرم صادرات آنلاین محصولات دانش‌بنیان را طراحی و از آن بهره‌برداری کرد.

توجه به بنگاه های کوچک و متوسط از عامل مهم توسعه صادرات

در ادامه کارشناس مرکز مطالعات و پژوهش ‌های اقتصادی اتاق کرمان گفت: اتاق کرمان پس از بررسی های بسیار و برگزاری نشست های متعدد، مهم‌ترین رکن برای اقدام اثربخش را وجود برنامه ‌ای یکپارچه و به ‌صورت هم‌افزا برای کل استان می داند.
بتول علیزاده، با اشاره به اینکه نقش‌آفرینان مؤثر در فضای صادراتی شناسایی و وظایف هر یک تعیین شده است، افزود: نقش آفرینان شامل بنگاه‌های تولیدی، دولت به‌عنوان دستگاه‌های متولی، سازمان ‌های صادراتی به ‌عنوان متولیان توسعه صادرات، تشکل‌ها و تعاونی‌های بخش خصوصی، شبکه حمل‌ونقل و لجستیک، بانک‌ها و مؤسسات مالی، نهادهای تسهیل گر در حوزه‌های تحقیقاتی، اطلاعاتی، آموزش و بازاریابی هستند.
وی ادامه داد: وظایف نقش‌آفرینان در این اکوسیستم نیز شامل مواردی از جمله دسترسی مناسب به منابع تأمین مالی، ثبات اقتصادی، ساختارهای تحقیق و توسعه، آمار و اطلاعات، مشاوره و منتورینگ، مشوق‌ها و تسهیلات مالی، شبکه‌سازی، ارتقای بهره‌وری، تسهیل فرایندها، شناخت بازارها، الزامات و استانداردهای مقصد، پوشش ریسک‌های صادراتی، ترویج صادرات، دسترسی به مواد اولیه باکیفیت و ارزان، آموزش‌های کاربردی، نمایشگاه‌های تجاری و بین‌الملل و بازاریابی هدفمند است.
علیزاده، خاطرنشان کرد: نتایج مطالعات انجام‌شده در کشورهای روسیه، چین، ترکیه، سنگاپور، مالزی و کره جنوبی که در حوزه صادرات و تولید صادرات محور موفق بوده‌اند، نشان می‌دهد توجه ویژه به بنگاه‌های کوچک و متوسط و تمرکز و یکپارچگی تصمیمات و برنامه‌ها از مهم‌ترین عامل موفقیت آن‌ها بوده است.
گفتنی است در این نشست پیشنهادهایی مانند راهبری اتاق برای تهیه لیست واقعی محصولات نیاز به عوارض صادراتی، پیگیری نمایندگان مجلس برای حذف اخذ مالیات بر ارزش‌افزوده و مالیات سالانه از تولید، به رسمیت شناخته شدن حسابداری تورمی و افزایش نرخ استهلاک بر اساس تورم، طراحی فرآیندی برای ارزیابی استاندارد توان صادراتی، طراحی پلتفرم صادرات آنلاین برای صادرات محصولات دانش‌بنیان با توجه به بانک اطلاعاتی موجود، راه‌اندازی واحدهای مشاوره کسب‌وکار توسط اتاق به‌ منظور آگاهی‌بخشی صادرکنندگان و وضع عوارض صادراتی بر صادرات کالاهای خام مطرح شد.

اولین جلسه کارشناسی هشتاد و چهارمین نشست شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان کرمان به منظور بررسی راهکارهای تولید صادرات محور با حضور عضو هیات رئیسه اتاق کرمان، نماینده سازمان صنعت، معدن و تجارت، دبیر کارگروه توسعه صادرات و جمعی از فعالان اقتصادی و کارشناسان اتاق کرمان برگزار شد.
در این نشست عضو هیات رئیسه اتاق کرمان با اشاره به نامگذاری سال 1402 با عنوان”مهار تورم و رشد تولید” گفت:
اتاق بازرگانی هر سال با توجه به تکالیف قانونی خود و بر اساس نام‌گذاری سال، سیاست گذاری کرده و بخشی از مسائل داخل استان را با طرح در شورای سیاست گذاری استان و یا طرح در  شورای گفت و گو با حضور مسئولان استانی و نمایندگان مجلس و بخش خصوصی حل و فصل و مسائل ملی را نیز از طریق شورای گفت و گوی ملی پیگیری می کند.
عباس جبالبارزی افزود: موضوع تولید صادرات محور در این نشست نیز برگرفته از شعار سال است و در صورتی که بخواهیم به رشد تولید و رشد صادرات دست یابیم مواردی مانند از جمله بهره وری، هزینه های تولید، توان رقابتی و … مطرح خواهد بود.
وی با اشاره به اینکه بایستی نقش ها و وظایف هر یک از نقش آفرینان موثر در این مقوله تعریف و مشخص شود، اظهار کرد: برای پیشبرد اهداف دستیابی به تولید صادرات محور، ابتدا باید مسائل و مشکلات دخیل در تولید را برطرف کرد.
جبالبارزی، به عوامل موثر در حوزه تولید و رشد صادرات پرداخت و گفت: تامین مواد اولیه یکی از این عوامل است که یا در داخل تولید و یا وارد کشور می شوند و شرکت‌های تامین کننده مواد اولیه در حوزه صنعت به شدت با مشکل مواجه هستند.
عضو هیات رئیسه اتاق کرمان بیان کرد: امکان تامین مواد اولیه از طریق بورس موضوع دیگری است که برای شرکت های بزرگ راهگشا بوده و تنها تعداد کمی از بنگاه های کوچک و متوسط توانایی تامین مواد اولیه از این طریق را دارند که  پیشنهاد می شود شرکت هایی زیر مجموعه شرکت های بزرگ تشکیل شده و به عنوان واسطه میان شرکت های بزرگ و بنگاه های کوچک و متوسط قرار گرفته و مواد اولیه بنگاه های کوچک و متوسط را از این طریق تامین کنند.
جبالبارزی تصریح کرد: سازمان صنعت، معدن و تجارت نیز برای تامین مواد اولیه بنگاه های کوچک و متوسط سیاست گذاری انجام دهد و مسئله واردات و تخصیص ارز از طریق سامانه نیما نیز در سریعترین زمان ممکن صورت گیرد.
وی در رابطه با تامین نقدینگی به عنوان یکی دیگر از عوامل موثر در حوزه تولید و رشد صادرات خاطرنشان کرد: در شرایط کنونی سرمایه گذاری توسط بخش خصوصی با توجه به نرخ تورم و تامین مواد اولیه و تامین نقدینگی تقریبا صفر شده و  هیچ بانکی برای سرمایه گذاری ثابت، منابع در اختیار متقاضی نمی گذارد و در خصوص سرمایه در گردش نیز تسهیلات قبلی را جابجا کرده و تسهیلات جدید نمی دهند.
جبالبارزی، نامناسب بودن فضای کسب و کار و محدودیت های ناشی از تحریم های خارجی و بازگشت سرمایه را مانع رشد تولید و صادرات بیان کرد و افزود: دفاتر شرکت های مدیریت صادرات در کشورهای هدف می توانند به عنوان واسط میان تولید کننده، بنگاه های کوچک و متوسط و مشتری قرار گرفته و صادرات و بازگشت سرمایه از  طریق این شرکت ها صورت گیرد.
وی ادامه داد: اتاق کرمان آمادگی خود را برای تشکیل چنین شرکت هایی اعلام می کند و لازمه آن همت بخش خصوصی و شرکت های توانمند است.
عضو هیات رئیسه اتاق کرمان گفت: مطالعات انجام شده توسط واحد توسعه بازار و مرکز مطالعات اتاق کرمان نشان می دهد که عمده ترین موانع تولید صادرات محور، ضعف زیرساخت­های آماری و اطلاعاتی، ضعف توان تولید رقابتی، موانع و هزینه های بالای صادرات، ضعف بستر­های ایجاد انگیزه برای فعالیت های تیمی و تشکلی صادراتی و ضعف دیپلماسی اقتصادی کشور شناسایی شده اند.

ضعف بانک اطلاعاتی دلیل سیاست های نادرست اقتصادی

نماینده سازمان صنعت، معدن و تجارت یکی از دلایل سیاست های اقتصادی نادرست دولت و تصمیمات متعدد را ضعف بانک اطلاعاتی بیان کرد و گفت: رمز موفقیت در صادرات انجام بازاریابی قبل از صادرات است و در صورتی که هر سازمان و یا بنگاه برای خود دپارتمان صادرات داشته باشد و یا از مشاوره شرکت های مشاوره ای استفاده کند، زمینه موفقیت در تولید و صادرات فراهم خواهد شد.
علیرضا خانجان زاده افزود: متاسفانه واردکنندگان و صادر کنندگان آشنایی چندانی به شرکت های مشاوره ای نداشته و جزیره ای عمل می کنند که پیشنهاد می شود جلسه ای با حضور شرکت های مشاوره ای، واردکنندگان و صادرکنندگان برگزار و زمینه آشنایی و ارتباط اینگونه شرکت ها با صادرکنندگان و وارد کنندگان فراهم شود.

نقش مهم استارت آپ ها در توسعه صادرات

رئیس مرکز مطالعات و پژوهش های اقتصادی اتاق کرمان هدف از برگزاری جلسه را احصاء مسائل و مشکلات و تهیه لیستی از مطالبات و مصوبات برای طرح در نشست اصلی شورا عنوان کرد و گفت: ضعف در زیر ساخت ها، نبود دیپلماسی اقتصادی، نبود رایزن اقتصادی در بسیاری از کشورها، تحریم ها، حمل و نقل، نقل و انتقال پول،  بیمه های بین المللی و کانال های ارتباطی از جمله مسائل بیرون سازمانی بوده و دولت باید در این خصوص اقدامات تسهیل گری را انجام دهد و بخش عمده ای از این مشکلات را می توان با شرکت های مشاوره ای و شتاب دهنده های صادراتی حل کرد.
محمدجواد رستمی، اظهار کرد: عدم آشنایی با ضوابط و مباحث حقوقی، ضعف در رعایت استانداردهای بین المللی، برندینگ و بسته بندی، ضعف فناوری، مباحث رقابت پذیری و بهره وری، قیمت تمام شده و … از جمله مسائل درون بنگاه است و اتاق بازرگانی در این خصوص می تواند بنگاه اقتصادی را یاری نماید.
وی ادامه داد: می توان از ظرفیت صادراتی در حوزه فناوری اطلاعات و استارت آپ ها که نیازمند ماده اولیه نیستند، برای ارتقا وضعیت صادرات استفاده کرد.گفتنی است در پایان این نشست تشکیل شرکت های مدیریت صادرات و راه اندازی دفاتر شرکت های مدیریت صادرات در کشورهای هدف، شناسایی تولیدکنندگان واقعی توسط سازمان صنعت، معدن و تجارت به عنوان متولی و بانک ها به عنوان تامین کننده سرمایه و ارائه تسهیلات سرمایه در گردش به آن ها، ارسال لیست نمایشگاه های سازمان ها به اتاق برای تهیه تقویم نمایشگاهی یکپارچه برای فعالان اقتصادی و برنامه ریزی برای گردهمایی صادرکنندگان، وارد کنندگان و شرکت های مدیریت صادرات و تشکیل اتاق فکر جهت تهیه راهکار عملیاتی جهت ارتقا تولید و صادرات پیشنهاد شد.